Earthlings-ის ციფრული პლატფორმა

Earthlings-ის ციფრული პლატფორმა არის ბირთვი, რომელშიც ხალხის ოთხი დონე ერთიანდება:

• იდენტობა - დადასტურებული და ამავე დროს პრივატული;
• მონაწილეობა - დეკლარაციის ხელმოწერა, კენჭისყრა, განხილვები, ერთობლივი მოქმედებები;
• პროექტები და უჯრედები - ინიციირება, ჩამოყალიბება, კოორდინაცია, შესრულება და შედეგების ფიქსაცია;
• მონაწილეობის ეკონომიკა - ანგარიშსწორების ერთეული, საერთო ფონდი, წვლილისთვის ანაზღაურება.

პლატფორმა არც სოციალური ქსელია და არც კიდევ ერთი ბლოკჩეინ-სისტემა. ეს არის ინსტრუმენტი, რომლითაც Earthlings-ის ხალხს არსებობა შეუძლია: გამჭვირვალე, მაგრამ ადამიანის მიმართ ფრთხილი ინფრასტრუქტურით.

მთავარი ამოცანაა მონაწილეობა პრაქტიკული, უსაფრთხო და პატიოსანი გახდეს: დეკლარაციის პირველი ხელმოწერიდან რთული საერთაშორისო პროექტების განხორციელებამდე.

არქიტექტურა მრავალშრიანი პრინციპით შენდება. თითოეული შრე თავის ამოცანას წყვეტს და სხვებში მინიმალურად ერევა.

1. წარმოდგენის დონე. ვებინტერფეისები, მობილური აპლიკაციები, API გარე ინტეგრაციებისთვის. აქ ადამიანი ხედავს დეკლარაციას, პროექტების რუკას, უჯრედების პანელს, კენჭისყრებს, პირად კაბინეტს. პრიორიტეტია ხელმისაწვდომობა და სიცხადე.

2. აპლიკაციების დონე. ფუნქციონალის მოდულები: პროფილის მართვა, ინიციატივების შეტანა, უჯრედების მუშაობა, კენჭისყრები, დელეგირება, ფონდების მართვა, ხელოვნური ინტელექტის დამხმარე ინსტრუმენტები. ბიზნესლოგიკა დაბალი დონის მონაცემების შენახვის გარეშე.

3. მონაცემთა დონე. პროფილების საცავები, პროექტების მეტამონაცემები, უჯრედების სტატუსები, DAO-ის კონფიგურაციები, კენჭისყრების შედეგები, მოვლენათა ჟურნალები. მინიმიზაციის, გამიჯვნისა და «ზედმეტი არ შეგროვდეს» პრინციპები.

4. იდენტობისა და ნდობის დონე. პირადობის დადასტურების საკუთარი სისტემა, იდენტობის გადაუცემელი ტოკენების გამოშვება და აღრიცხვა, დეკლარაციის ხელმოწერის ფიქსაცია. შრე მაქსიმალურად იზოლირებული და დაცულია.

5. მონაწილეობის ეკონომიკის დონე. ანგარიშსწორების ერთეულის ინფრასტრუქტურა, საერთო ფონდი, ანაზღაურებების განაწილება, ინტეგრაცია პროექტებთან და უჯრედებთან.

6. DAO-სთან ინტეგრაციის დონე. ინტერფეისები და პროტოკოლები, რომელთა მეშვეობითაც ასამბლეის გადაწყვეტილებები აისახება პლატფორმის მუშაობაში: პარამეტრებში, წვდომებში, ეკონომიკის მაჩვენებლებში, განვითარების პრიორიტეტებში.

შრეები ცალ-ცალკე ვითარდება: შეიძლება განახლდეს აპლიკაციების დონე იდენტობის შეხების გარეშე, ან შეიცვალოს ეკონომიკური მექანიზმები DAO-ის ბირთვის შეუხებლად.

ვინ უწევს პლატფორმას ექსპლუატაციას

ტექნიკურ ექსპლუატაციას უზრუნველყოფს Core Nodes - არჩევითი ტექნიკური კოორდინატორები (ქარტია, მე-2 მუხლი). ისინი უვლიან ინფრასტრუქტურას, პასუხს აგებენ კიბერუსაფრთხოებასა და კენჭისყრების ტექნიკურ მხარდაჭერაზე, მაგრამ ხალხის სახელით გადაწყვეტილებებს არ იღებენ, ფინანსებს არ განკარგავენ, კენჭისყრებში განსაკუთრებული წონა არ აქვთ და DAO-ის გადაწყვეტილებებს ვერ ბლოკავენ. ისინი ნებისმიერ მომენტში მარტივი უმრავლესობით გამოიხმობიან.

Emergency Multisig (ქარტია, მე-3 მუხლი) უფლებამოსილია შეაჩეროს ცალკეული სმარტ-კონტრაქტების მუშაობა კრიტიკული მოწყვლადობის ან კიბერშეტევის აღმოჩენისას. ყოველი ასეთი მოქმედება მოითხოვს საჯარო ანგარიშს 48 საათის განმავლობაში და ასამბლეის დადასტურებას 7 დღის განმავლობაში, წინააღმდეგ შემთხვევაში უქმდება.

პლატფორმაზე ტექნიკური უფლებამოსილების მქონე სხვა პირები და სტრუქტურები არ არსებობს.

ხელოვნური ინტელექტის შესახებ

საწყის ეტაპზე პლატფორმა იყენებს ხელოვნური ინტელექტის არსებულ მოდელებს ინიციატივების ანალიზისთვის, პროექტების მხარდაჭერისა და რუტინის ავტომატიზაციისთვის. პერსპექტივაში განიხილება საკუთარი მოდელის შემუშავება, ხალხის ამოცანებზე მორგებული.

ხელოვნური ინტელექტის გამოყენების ზღვრები დადგენილია დეკლარაციის მე-10 მუხლით: ვერცერთი ციფრული არქიტექტურა ვერ გაამართლებს ფარულ მანიპულირებას ან ადამიანის ავტონომიის ჩახშობას. აქედან გამომდინარეობს სამი მკაცრი წესი, რომლებიც მოქმედებს იმის მიუხედავად, რომელი მოდელი გამოიყენება:

• ხელოვნური ინტელექტი არაფერს წყვეტს. მისი ნებისმიერი დასკვნა სარეკომენდაციო ხასიათისაა და უარის საფუძველი არ არის.
• საფუძვლები ცხადდება. ადამიანი, ვისი ინიციატივაც ხელოვნურმა ინტელექტმა მონიშნა, იღებს მიზეზების გადმოცემას გასაგები სახით და არა ახსნის გარეშე დარჩენილ უარს.
• ადამიანის მიერ გადახედვა გარანტირებულია. ინიციატორი უფლებამოსილია მოითხოვოს ადამიანის მიერ განხილვა, და ასეთი განხილვა ტარდება დადგენილ ვადაში.

იდენტობა შენდება გადაუცემელი ციფრული პასპორტის (SBT) გარშემო, რომელიც დაკავშირებულია დადასტურებულ პირადობასთან. დაცულია მკაცრი გამიჯვნა:

• ბიომეტრიასა და დოკუმენტებს ამუშავებს პირადობის დადასტურების საკუთარი სისტემა რეალურ დროში;
• პლატფორმა იღებს მხოლოდ წარმატებული შემოწმების ფაქტს და არა ნედლ ბიომეტრიულ მონაცემებს ან სკანერებულ ასლებს;
• შემოწმების შემდეგ მონაწილის მისამართზე გამოიშვება პასპორტი, რომელიც მის სტატუსს ადასტურებს;
• ერთი ადამიანი - ერთი პასპორტი; პასპორტი არ გადაეცემა, არ იყიდება და არ ჩამოერთმევა.

ღერძების გამიჯვნა: იდენტობა, ხმა, ეკონომიკა

არქიტექტურა მოითხოვს, რომ იდენტობა, ხმა და ეკონომიკური კვალი ერთ ძალაუფლების წერტილში არ შეერწყას:

• იდენტობა განისაზღვრება პასპორტითა და პირადობის დადასტურებით;
• ხმა გამომდინარეობს earthling-ის სტატუსიდან: ერთი ადამიანი - ერთი ხმა;
• ეკონომიკური აქტივობა აისახება ანგარიშსწორების ერთეულში და დამატებით ხმებს არავითარი მოცულობისას არ იძლევა.

პასპორტის გაქრობა

ზოგადი წესით პასპორტს აქრობს მხოლოდ თავად მფლობელი, საკუთარი გასაღებით, საკუთარი საფულიდან. პლატფორმა მონაწილის გასაღებებს არ ინახავს და ტექნიკურად ვერც მის ნაცვლად შეასრულებს გაქრობას და ვერც შეუშლის მას ხელს.

ქარტია (21-ე მუხლი) ადგენს ორ და მხოლოდ ორ გამონაკლისს, რომელთა მხარდაჭერაც პლატფორმას ევალება და რომელთა გაფართოების უფლება მას არ აქვს:

1. ბათილი გაცემის ბათილად ცნობა - თუ დადგინდა, რომ პასპორტი გაცემულია გაცემის პირობების დარღვევით; მხოლოდ ასამბლეის გადაწყვეტილებით, სანქციური უმრავლესობით, ფარული კენჭისყრით, გასაჩივრების უფლებით;
2. ტექნიკური ხელახალი გამოშვება - თავად მფლობელის განცხადებით, საფულეზე წვდომის დაკარგვის ან კონტრაქტის მიგრაციის შემთხვევაში; კუთვნილება არ წყდება.

არა თავად მფლობელის მიერ გაქრობის სხვა საფუძვლები პლატფორმაში არ ხორციელდება, ხოლო მფლობელის ნების საწინააღმდეგოდ პასპორტი ქრება მხოლოდ ბათილი გაცემის ბათილად ცნობისას. საფუძვლებს შორის არ არის მფლობელის გარდაცვალება: პლატფორმა არ ფლობს და ვერც მოიპოვებს ცნობებს გარდაცვალების შესახებ, ხოლო მონაწილეობის შეწყვეტა აღირიცხება უმოქმედობის მექანიზმით (ქარტია, მე-20 მუხლი).

პირადი კაბინეტი ადამიანის ეკოსისტემასთან შეხების ძირითადი წერტილია.

პროფილის ძირითადი ელემენტები

• earthling-ის ფსევდონიმი - საჯარო სახელი ეკოსისტემაში;
• საცხოვრებელი ან კუთვნილების ქვეყანა - მონაწილის არჩევით;
• დეკლარაციის ხელმოწერის სტატუსი;
• პასპორტის არსებობის აღნიშვნა, პერსონალური მონაცემების გამხელის გარეშე;
• ინტერესებისა და კომპეტენციების სფეროები - სურვილისამებრ.

მონაწილეობის აღნიშვნები

• მონაწილეობა უჯრედებში;
• მონაწილეობა პროექტებში: როლი, წვლილი, დასრულების სტატუსი;
• მონაწილეობა კენჭისყრებში - ღიაობისა და საიდუმლოების წესებით დადგენილი მოცულობით (განყოფილება 06);
• მიღებული აღიარების ნიშნები.

რა არ არის კაბინეტში

პასპორტის მონაცემები, ბიომეტრია და მგრძნობიარე იურიდიული ატრიბუტები არ ჩანს და არ ინახება. ისინი რჩება პირადობის დადასტურების სისტემაში და შემოწმების შემდეგ არ ინახება. პლატფორმა მუშაობს ფსევდონიმთან, პასპორტის აღნიშვნასთან და მონაწილეობის აგრეგირებულ მაჩვენებლებთან.

ფოტოები და სკანერებული ასლები არ ინახება; ბიომეტრია მუშავდება მხოლოდ შემოწმების მომენტში. რა ინახება ზუსტად ხელახალი რეგისტრაციისგან დასაცავად - ბიომეტრიული ვერიფიკაციის პოლიტიკაშია.

პლატფორმა უზრუნველყოფს სრულ ციკლს: იდეის გაჩენიდან პროექტის დასრულებამდე.

1. განაცხადი პროექტზე. ნებისმიერი earthling-ი პირადი კაბინეტის მეშვეობით პროექტს გვთავაზობს. განაცხადი მოიცავს თემის, მიზნის, მოსალოდნელი ეფექტის, საჭირო კომპეტენციებისა და განხორციელების ჰორიზონტის აღწერას. პირველად ანალიზს ატარებს ხელოვნური ინტელექტი - დეკლარაციასთან, ეთიკასა და პრიორიტეტებთან შესაბამისობაზე, - და ეს ანალიზი სარეკომენდაციოა: უარს ის არ ქმნის, საფუძვლები ცხადდება, ადამიანის მიერ განხილვა გარანტირებულია (განყოფილება 02).

2. პროფილური მონაწილეების შეტყობინება. პირველადი ანალიზის შემდეგ განაცხადი ეგზავნება მათ, ვისი გაცხადებული კომპეტენციებიც მას შეესაბამება, - იურისტებს, ინჟინრებს, პროგრამისტებს, ანალიტიკოსებს და სხვებს.

3. უჯრედის ჩამოყალიბება. უჯრედი ყალიბდება გამოხმაურებულთაგან. ზომა - 2-დან 6 ადამიანამდე (ქარტია, 23-ე მუხლი). თუ ამოცანა მეტ ადამიანს მოითხოვს, იქმნება რამდენიმე დაკავშირებული უჯრედი და არა ერთი მოუქნელი.

4. კოორდინაცია და შესრულება. ამოცანების დაფა, ვადების განრიგი, საკომუნიკაციო არხები, ეტაპობრივი ანგარიშგება, ინტეგრაცია დოკუმენტების საცავებთან და დამხმარე ინსტრუმენტებთან.

5. დასრულება და ფიქსაცია. პლატფორმა აფიქსირებს შედეგს, ანაწილებს ანაზღაურებებს, თუ ისინი გათვალისწინებულია, აახლებს მონაწილეთა სტატუსს და ასახავს პროექტის წვლილს საქმიანობის საერთო რუკაზე.

პლატფორმა ანგარიშსწორების ერთეულის პრაქტიკული გამოყენების ძირითადი ინტერფეისია. ეკონომიკასა და ძალაუფლებას შორის გამიჯვნა მკაცრად არის დაცული.

შიდა სცენარები

• ანაზღაურება პროექტებსა და უჯრედებში შეტანილი წვლილისთვის;
• შიდა ფონდების მართვა;
• ცალკეულ სერვისებსა და ინსტრუმენტებზე წვდომის ანაზღაურება;
• ინიციატივების მხარდაჭერა: მიკროგრანტები, ექსპერიმენტები, საპილოტე პროგრამები.

რას არ აკეთებს ანგარიშსწორების ერთეული

• არ იძლევა დამატებით ხმებსა და პოლიტიკურ წონას;
• არ განსაზღვრავს წვდომას საბაზისო მონაწილეობაზე: დეკლარაციის ხელმოწერაზე, კენჭისყრაზე, განხილვებზე;
• გავლენას არ ახდენს ლენტაში წინადადების ადგილსა და განხილვის პრიორიტეტზე;
• ვერ გამოიყენება როგორც ზეწოლის ან ადამიანების პროცესებიდან გარიცხვის ინსტრუმენტი;
• არ ანაცვლებს ეროვნულ ვალუტებს და არ თავსდება ყოველდღიური ანგარიშსწორების საშუალებად.

ანგარიშსწორების ერთეული ასახავს წვლილს და პროექტების გაშვების საშუალებას იძლევა, მაგრამ ადამიანებს მნიშვნელოვნებად და უმნიშვნელოებად არ ყოფს. პლატფორმა ადევნებს თვალს, რომ ეკონომიკურმა ლოგიკამ მონაწილეობის თანასწორობა არ დაანგრიოს.

პლატფორმა იქმნება GDPR-ისა და მსგავსი სტანდარტების პრინციპების გათვალისწინებით. ამოსავალი პრინციპი: ადამიანის ღირსებისა და პირადი ცხოვრების უფლების შენარჩუნება ანალიტიკის მოხერხებულობაზე მნიშვნელოვანია.

ძირითადი პრინციპები

• მინიმიზაცია - გროვდება მხოლოდ ის, რაც ნამდვილად აუცილებელია;
• გამიჯვნა - იდენტობა, მონაწილეობა, ეკონომიკა და ანალიტიკა გაშლილია სხვადასხვა შრესა და საცავში;
• გამჭვირვალობა - მონაწილე ხვდება, რა მონაცემები არსებობს მის შესახებ და როგორ გამოიყენება;
• კონტროლი - მონაწილეს შეუძლია მოითხოვოს პლატფორმის მიერ დამუშავებული მონაცემების შესწორება ან წაშლა.

რა ხდება მონაცემებთან განაწილებულ რეესტრში

აქ საჭიროა პატიოსნება და არა დაპირება, რომლის შესრულებაც შეუძლებელია.

პლატფორმის ბაზებში არსებული მონაცემები სწორდება და იშლება მონაწილის მოთხოვნით. განაწილებულ რეესტრში ჩანაწერები თავისი ბუნებით არ იშლება - და სწორედ ამიტომ პერსონალური მონაცემები მასში არ არის: იქ არის ფსევდონიმური მისამართები და აღნიშვნები მოქმედებების შესახებ, მაგრამ არა სახელი, არა დოკუმენტი და არა ბიომეტრია.

გასვლისას პასპორტი უქმდება და რეესტრში რჩება ფსევდონიმური აღნიშვნა იმის შესახებ, რომ კუთვნილება არსებობდა გარკვეულ პერიოდში. ეს წარსულის ფაქტია და არა მიმდინარე კუთვნილება. ასეთი მოდელი შეესაბამება იმ პრაქტიკას, რომელიც ჩამოყალიბდა ევროპულ დავებში საეკლესიო მეტრიკულ წიგნებზე: ჩანაწერი ნარჩუნდება, სტატუსი აღინიშნება.

ისტორიის წაშლას გაერთიანების თავისუფლება არ მოითხოვს: მოქალაქეობაზე უარის თქმა სახელმწიფო არქივებს არ ანადგურებს.

პირადობის დადასტურება და მონაცემთა დაცვა

• ბიომეტრიასა და დოკუმენტებს ამუშავებს საკუთარი სისტემა შემოწმების მომენტში; სურათები და სკანერებული ასლები არ ინახება;
• პლატფორმა იღებს მხოლოდ ტექნიკურ შედეგს: წარმატებით თუ წარუმატებლად;
• სახელმწიფო ორგანოების მოთხოვნისას ხალხს შეუძლია დაადასტუროს მონაწილის სტატუსის ფაქტი კანონიერი საფუძვლების არსებობისას, მაგრამ არ ამჟღავნებს ბიომეტრიულ მონაცემებს, რომლებიც მას არ აქვს;
• რეესტრში ჩანაწერები ექვემდებარება ფსევდონიმურობისა და პერსონალური კავშირების მინიმიზაციის პრინციპს.

პლატფორმა არ შენდება როგორც ტოტალური აღრიცხვის სისტემა. იგი ცდილობს გახდეს მონაცემებთან ფრთხილი მოპყრობის მაგალითი იმ ეპოქაში, როცა ტექნიკურად თითქმის ყველაფერი შესაძლებელია.

კონკრეტული ტექნოლოგიები - ბლოკჩეინები, მონაცემთა ბაზები, ენები, ფრეიმვორკები - შეიძლება შეიცვალოს. მნიშვნელობა აქვს არქიტექტურულ ლოგიკას:

• მოდულურობა - ბირთვი, იდენტობის ქვესისტემა, DAO-კომპონენტი, ეკონომიკური შრე და ინტერფეისები დამოუკიდებლად ვითარდება;
• მასშტაბირებადობა - არქიტექტურა გათვლილია შემადგენლობის რიგებით ზრდაზე ხელმისაწვდომობისა და უსაფრთხოების დაკარგვის გარეშე;
• მდგრადობა - ხარვეზებისადმი მედეგი კონფიგურაციები, სარეზერვო საცავები, დამოუკიდებელი კვანძები;
• აღდგენა - სარეზერვო ასლების შექმნა, კრიტიკული მტყუნებების შემდეგ აღდგენის გეგმა, გასაღებების კომპრომეტირებისას მოქმედების პროტოკოლები;
• აუდიტირებადობა - ძირითადი კომპონენტების გარე ტექნიკური და სამართლებრივი აუდიტის შესაძლებლობა.

პლატფორმა სამუდამოდ არ არის მიბმული ერთ ტექნოლოგიურ სტეკზე. ნებისმიერი მიგრაციისას ნარჩუნდება პრინციპები: გადაუცემელი იდენტობა, თანასწორი განუსხვისებელი ხმა, პროცესების შემოწმებადობა და ადამიანის დაცვა.

არსებითია ისიც, როგორ არის მოწყობილი სამიზნე არქიტექტურა, და ისიც, როგორ მივიდეთ მასთან.

ეტაპი 1. ბირთვი - აშენებულია და გაშლილია. პირადი კაბინეტი, დეკლარაციის ხელმოწერა, პროექტების რუკა, უჯრედების სტატუსები, კენჭისყრის მექანიზმი, ინტეგრაცია პირადობის დადასტურების საკუთარ სისტემასთან. ფუნქციების მინიმუმი, საკმარისი დასაწყისისთვის.

ეტაპი 2. უჯრედები და პროექტები - აშენებულია და გაშლილია. უჯრედებთან მუშაობის ციკლი: განაცხადები, ჩამოყალიბება, განხორციელება, შედეგების ფიქსაცია. ხელოვნური ინტელექტის დამხმარე ინსტრუმენტები ინიციატივების ანალიზისთვის.

ეტაპი 3. პრაქტიკით შევსება - წინ არის. რეგულარული შინაარსობრივი კენჭისყრები, ფარული კენჭისყრა შემოწმებადი დათვლით, დელეგირება სფეროების მიხედვით, მომუშავე ფონდები, ანგარიშსწორების ერთეულის გამოყენების სცენარების გაფართოება. შევსება იწყება გაწევრიანების გახსნით და მიმდინარეობს მონაწილეთა რაოდენობის ზრდის კვალდაკვალ.

ეტაპი 4. გარე ურთიერთქმედება - წინ არის. ურთიერთქმედება საერთაშორისო ორგანიზაციებთან, უნივერსიტეტებთან, კვლევით ცენტრებთან. აგრეგირებული მონაცემების მიწოდება გლობალური პროცესების ანალიზისთვის. ხალხის მონაწილეობა იმ საკითხების განხილვაში, რომლებიც ერთი ქვეყნის ფარგლებს სცილდება.

აშენებულსა და წინ მდგომზე დაყოფა პატიოსნად არის მოცემული: ინფრასტრუქტურა არსებობს და შემოწმებულია სამუშაო გარემოში, მაგრამ მისი მამტკიცებელი და პრაქტიკული ღირებულება ჩნდება მონაწილეობის დაგროვების კვალდაკვალ და არა გაშლის მომენტში.