საერთო სახლი როგორც ოპერაციული სისტემა

ამოსავალი წერტილი რადიკალური, მაგრამ ნაყოფიერი მეტაფორაა: დღევანდელი მსოფლიო წესრიგი - მთელი თავისი პოლიტიკური, ეკონომიკური და სამართლებრივი ქსოვილით - მომუშავე, თუმცა დაძველებული ოპერაციული სისტემაა. პირობითად ვუწოდოთ "Windows 11". ის უაზრო არ არის: ის ჩაიტვირთება, მასზე მილიარდობით პროცესი მუშაობს, მან ბევრი გამოშვება გადაიტანა. მაგრამ მისი ხარვეზები უკვე ცნობილია - არა ჰიპოთეტური, არამედ ის, რაც ათწლეულების განმავლობაში ამოტივტივდება და ადამიანთა სიცოცხლეს უჯდება.

ამ დოკუმენტის კითხვა: სრული დეველოპერთა გუნდი და თეთრი ფურცელი რომ მოგცენ, როგორი იქნებოდა შემდეგი გამოშვება - "Windows 12"? არა სრულყოფილი (ასეთი არ არსებობს), არამედ ყველაზე სწორი და სრული, რაც ამჟამინდელ ვითარებაში მიღწევადია.

ოპერაციული სისტემის მეტაფორა სერიოზულადაა ნაგულისხმევი, არა მოსართავად. ოპერაციულ სისტემას ნამდვილი საინჟინრო ანატომია აქვს: ბირთვი და პრივილეგიის რგოლები, ნებართვების მოდელი, პროცესების იზოლაცია, რესურსების დამგეგმავი, განახლების მექანიზმი, შეცდომების დამუშავება, ავთენტიფიკაცია. თითოეული ეს ღერძი გასაოცარი სიზუსტით აისახება საზოგადოების არქიტექტურაზე - და სადაც ასახვა ტყდება, ის სასწავლებლად ტყდება. ბოლოს (ნაწილი IX) ჩვენ ვიკვლევთ თავად მეტაფორის ცენტრალურ ნაკლსაც: ოპერაციულ სისტემას მფლობელი ჰყავს, ხოლო კაცობრიობას არავინ უნდა ჰყავდეს. ოპერაციული სისტემების ენა სწორედ ამ სიზუსტის გამო აირჩა - ეს არის ამგვარი აგებულების ახსნის ყველაზე ახლო და ნათელი გზა. ხოლო "Windows 12" ანალიტიკური ლინზაა, არა ლოზუნგი: თავად მოდელში სახელმწიფო არ ქრება, არამედ თხელ ფენად იქცევა (ნაწილი III), ასე რომ, საუბარია მთელი სტეკის, როგორც კვლევის ობიექტის, გადაპროექტებაზე, სახელმწიფოთა დამატებით და არა მათ გაუქმებაზე მოწოდებით.

სპეციალიზებული ტექნიკური ტერმინები (kernel, user space, capability, zero-knowledge, sandbox, nullifier და მისთანანი) განზრახ დარჩა განუმარტავად: თითოეულზე შენიშვნა ტექსტს გაბერავდა, ხოლო მათი მნიშვნელობის მოძებნა ადვილია. აქ მნიშვნელოვანია არა ზუსტი IT-განმარტება, არამედ ის როლი, რომელსაც ტერმინი აგებულებაში ასრულებს.

დოკუმენტი ასეა მოწყობილი: ჯერ ძველი სისტემის დიაგნოზი (I), შემდეგ იმის აღრიცხვა, რაც მისგან აუცილებლად უნდა გადარჩეს (II), მერე ახლის არქიტექტურა (III) და მასში ადამიანის ადგილი (IV). ამის შემდეგ - სამი ყველაზე დატვირთული მოდული, ცალ-ცალკე გახსნილი (V-VII), მათი ურთიერთკონფლიქტები (VIII), არქიტექტორის ხაფანგი (IX), მტვრევამდე მისული სტრეს-ტესტები (X), ცოცხალ, რეალურ მცდელობებთან ანგარიშსწორება (XI) და, ბოლოს, სამუშაოს ღია ჰორიზონტი (XII).

მსოფლიო წესრიგის მომავალზე ნებისმიერი საუბრის მთავარი შეცდომაა, სახელმწიფო განიხილო როგორც მონოლითი, რომელიც ან არსებობს, ან არა. სახელმწიფო არსება კი არა, არამედ ფუნქციათა კონაა, რომელიც ომის, გადასახადისა და მრეწველობის მიზეზებით ერთ ხელში აღმოჩნდა:

1. ლეგიტიმური ძალის მონოპოლია - ვის აქვს იძულების უფლება.
2. იურისდიქცია ტერიტორიაზე - ხელისუფლება ფიზიკური სივრცის ნაჭერზე.
3. საერთო სიკეთეთა მიწოდება - გზები, ქსელები, თავდაცვა, სასამართლოები, ინფრასტრუქტურა.
4. კუთვნილება და იდენტობა - ვინ ითვლება "ჩვენიანად", ვის მიეკუთვნება ადამიანი.
5. გადანაწილება - სუსტების მოვლა, უბედურებისგან დაზღვევა.
6. სამართალი და დავების გადაწყვეტა - წესები და არბიტრაჟი.
7. გარე წარმომადგენლობა - ხმა გარეთ, საერთაშორისო სცენაზე.

ბუნების არცერთი კანონი არ ავალდებულებს ამ შვიდ ფუნქციას, ერთ ყუთში იჯდნენ. ისინი ისტორიამ შეადუღა. და დღეს ჩვენ თვალწინ იშლებიან: იდენტობა ქსელებში იჟონება, ფული - პროტოკოლებში, დავები - კერძო არბიტრაჟში, საერთო სიკეთეები - ტრანსნაციონალურ სტრუქტურებში. სახელმწიფოს გაგება როგორც ატომის ნაცვლად დაშლადი კონისა, არის ყოველივე შემდგომის საფუძველი.

რაიმე ახლის დაპროექტებამდე პატიოსნად უნდა განისაზღვროს, რის გადაგდება არ შეიძლება. მომავლის რომანტიკული ვერსია - სახელმწიფოები უბრალოდ იხსნებიან ნებაყოფლობით თემებში - რამდენიმე მკაცრ ფაქტს ეჯახება და იმსხვრევა.

ფიზიკური სივრცე მეტოქეობითია

მდინარის, ელექტროქსელის, ნავსადგურის, ერთი ჰექტარი მიწის "დაფორკვა" შეუძლებელია, და ერთდროულად ორ იურისდიქციაში ყოფნა არ შეიძლება. სანამ ადამიანებს სხეული აქვთ და სივრცეს იკავებენ, ვიღაც ამ სივრცეს მართავს და მასზე კონფლიქტებს წყვეტს. ეს არის ტერიტორიული ხელისუფლების ამოუძირკვავი ბირთვი: მატერია წარმოშობს კონკურენციას ექსკლუზიური სარგებლობისთვის.

ფიზიკური უსაფრთხოება - ის უკიდურესი შემთხვევა, სადაც გასვლა შეუძლებელია

პანდემია, შემოჭრა, სტიქიური უბედურება. აქ საჭიროა სტრუქტურა, რომლის უბრალო კლიკით დატოვება არ შეიძლება, რადგან მან საერთო ფასში უნდა შეიკავოს ისინი, ვისაც გაქცევა ერჩია. გასვლის თავისუფლება შესანიშნავია ტირანიის წინააღმდეგ და მომაკვდინებელი პანდემიის წინააღმდეგ: ვირუსს არ ადარდებს, რომელ ნებაყოფლობით თემს ეკუთვნის ადამიანი.

იმათი მოვლა, ვისაც წვლილის შეტანა არ შეუძლია

ეს არის ყველაზე ძლიერი არგუმენტი სახელმწიფოს მსგავსი რაღაცის სასარგებლოდ, და ის, რაც ყველაზე იშვიათად ითქმის ხმამაღლა. ნებაყოფლობითი თემები ბუნებით კარგად უვლიან სასარგებლოებს და ცუდად - უსარგებლოებს: ავადმყოფებს, მოხუცებს, დამტვრეულებს, "არამომგებიანებს". ისტორია სოლიდარობისკენ სწორედ გამოუსვლელი სტრუქტურით იძულებდნენ - ისეთით, საიდანაც ჯანმრთელი და მდიდარი ვერ ემიგრირდება სუსტის წინაშე ვალდებულებებისგან თავის დასაღწევად. მოხსენი სოლიდარობის იძულება - და მიიღებ ადამიანთა დახარისხებას სარგებლიანობის მიხედვით. ეს არ არის თავისუფლება. ეს არის დარვინიზმი კარგი ინტერფეისით.

ნებისმიერი OS-ის პირველი საინჟინრო გადაწყვეტილება: რა მუშაობს რგოლ 0-ში (პრივილეგირებულად, სრული წვდომით) და რა მუშაობს user space-ში, სადაც პროცესს შეუძლია ჩავარდეს ისე, რომ სისტემა არ დაანგრიოს. მონოლითი ცუდი არქიტექტურაა. აქ არქიტექტურა აგებულია როგორც მიკრობირთვი. ბირთვში მხოლოდ ის ხვდება, რაც ფიზიკურად განუყოფელი და მეტოქეობითია - საიდანაც გასვლა შეუძლებელია:

• ფიზიკური უსაფრთხოებისა და ფიზიკური სივრცის დაცვა;
• პლანეტარული სასიცოცხლო სისტემები - კლიმატი, ოკეანე, ატმოსფერო, ორბიტა, სპექტრი, წყალი;
• ჰიპერტექნოლოგიების მართვა, სადაც შეცდომის ფასი მთელი სახეობაა (ხელოვნური ინტელექტი, ბიოინჟინერია);
• და, უპირველესად, თავად ნებართვების მოდელის შენარჩუნება - გარანტია, რომ არავინ გახდება root.

ყოველივე დანარჩენი - ეკონომიკა, კულტურა, თემები, ცხოვრების წესები, რწმენები, ესთეტიკები - user space-ში გადააქვთ. იქ ის კონკურენციას უწევს, ცდება, კოტდება, კვდება და თავიდან იბადება, სისტემის თან წაუღებლად. ბირთვი თხელია; მის ზემოთ - თავისუფალ პროცესთა მდუღარე სივრცე.

მთელი მოდელის გული, და ის წერტილი, სადაც ისტორიულ სისტემათა უმეტესობა იმსხვრევა.

ოპერაციულ სისტემაში სუვერენი მომხმარებელია. პროცესები არსებობენ მომხმარებლის მოსამსახურებლად; როცა პროცესი მომხმარებელს უშლის ხელს ან იჭედება, ის წყდება - ჩვეულებრივი ოპერაცია, არა ტრაგედია. თითქმის ყველა საზოგადოებრივი წყობის ღრმა ხარვეზი ისაა, რომ ის აბრუნებს ამ მიმართებას: ადამიანი "სისტემის" - ეკონომიკის, ერის, სახელმწიფოს, პარტიის, "დიდი საქმის" - მომსახურე პროცესად იქცევა. ადამიანი სისტემის ამოცანებზე იგეგმება (იშედულება), და არა პირიქით.

თანამედროვე კომპიუტერული უსაფრთხოების საუკეთესო იდეაა უფლებები როგორც შესაძლებლობები (capabilities) უმცირესი პრივილეგიის პრინციპით. მასზეა აგებული მთელი პოლიტიკა.

• არცერთი აქტორი არ იღებს იმაზე მეტ უფლებამოსილებას, ვიდრე კონკრეტული ამოცანა მოითხოვს.
• ნებისმიერი უფლებამოსილება გაუქმებადი, ვადით შეზღუდული და აუდიტირებადია. არ არსებობს ხელისუფლების მარადიული, უპირობო, მემკვიდრეობითი მინიჭება.
• ადამიანის უფლებები აბსტრაქტული დეკლარაცია კი არა, არამედ კონკრეტული, განუსხვისებელი capability-token-ებია, რომელთა წართმევა იურისდიქციით, გაცვლა ან სარგებლიანობაზე დამოკიდებულად ქცევა შეუძლებელია.

ფედერაციულობა, პოლიცენტრიზმი, sandbox-ები. თემები, ეკონომიკები და ცხოვრების წესები იზოლირებული პროცესებია. ერთი ვარდება - დანარჩენები ცოცხლობენ. მაშინ გასვლის უფლება არის პროცესის შეწყვეტის ან მისგან გასვლის უფლება. ეს ტირანიის ყველაზე ძლიერი შემაკავებელია: ხელისუფლება, საიდანაც შეიძლება წასვლა, იძულებულია, ასატანი იყოს, რადგან თორემ ხალხის გარეშე რჩება. მაგრამ ამას ფასი აქვს (იხ. ნაწილი VIII): სრული გამოსვლადობა მიჰყავს მსგავსების მიხედვით დახარისხებამდე, განსხვავებაზე გამავალი სოლიდარობის დაკარგვამდე და კითხვამდე "ვინ იჭერს იმათ, ვისგანაც ყველა გადის". გასვლის უფლება აბსოლუტურია user space-ში და შეუძლებელი ბირთვში - თორემ ინგრევა თავად ნაწილი II.

მთლიანობაში აწყობილი, არქიტექტურა იძლევა არა "სახელმწიფო არ არსებობს"-ს, არამედ მრავალფენოვნებას. მაწესრიგებელი პრინციპია სუბსიდიარობა: გადაწყვეტილება მიიღება ყველაზე დაბალ დონეზე, რომელსაც მისი დაჭერა ძალუძს, და მაღლა მხოლოდ მაშინ ადის, როცა აუცილებელია.

ასეთი დაყოფა თავისუფლებას უსაფრთხოებასთან უკეთ არიგებს, ვიდრე აქამდე მოგონილი ყველაფერი: ის არც ჩვევით ცენტრალიზებს და არც დოგმით დეცენტრალიზებს, არამედ თითოეულ ამოცანას იქ დებს, სადაც ის რეალურად წყდება.

მოდელი პასუხობს პირდაპირ კითხვას - რად იქცევა ადამიანი მასში - სამი კონით.

უფლებები (capability-token-ები, განუსხვისებელი, ბირთვის მიერ გარანტირებული)

ფუნქცია

ადამიანი ერთდროულად არის მომხმარებელი (სუვერენი საკუთარ სფეროზე) და, კოლექტიურად, ბირთვის ავტორიტეტის ერთადერთი წყარო. ბირთვი ლეგიტიმურია ზუსტად იმდენად, რამდენადაც ის მომხმარებელთა სახელით სრულდება. არ არსებობს "ხალხი პიროვნებებზე ზემოთ", არ არსებობს "სახელმწიფო მოქალაქეებზე ზემოთ", როგორც ცალკე უზენაესი არსება - არსებობენ პიროვნებები, რომელთა ერთობლივი ნებაა ერთადერთი root. უფრო ზუსტად: root, როგორც დაკავებული პოზიცია, საერთოდ არ არსებობს (ნაწილი IX); არსებობს მხოლოდ ავტორიტეტის განაწილებული წყარო, რომელსაც არავინ ითვისებს.

მოვალეობები (გამოუსვლელი ფენის ფასი - რომლის გარეშეც მთელი კონსტრუქცია უტოპიურია)

• ნუ გააფუჭებ საერთო მეხსიერებას. ნუ გადაყრი შენს ხარჯებს ბიოსფეროსა და სხვისი სიცოცხლის შიგნით. ექსტერნალიების ინტერნალიზება არც გადასახადია და არც მორალი - ეს memory corruption-ის აკრძალვაა: არავის შეუძლია, ნგრევა ჩაწეროს იმ მეხსიერებაში, რომელსაც ყველა იზიარებს.
• დაუჭირე მხარი საერთოს შენახვას. შეიტანე წვლილი ბირთვის ფენაში (უსაფრთხოება, საერთო, სუსტების დაცვა), საიდანაც გასვლა შეუძლებელია - სწორედ იმიტომ, რომ იქიდან ვალდებულებისგან თავის დასაღწევად ემიგრირება არ შეიძლება. ეს არის ერთადერთი ლეგიტიმური იძულება წვლილის შესატანად.
• ემსახურე სისტემას. მონაწილეობა როგორც maintenance. OS, რომელსაც არავინ ემსახურება, დეგრადირდება. მოქალაქეობა ერთდროულად login-იც არის და სისტემაზე მორიგეობაც: ყურადღებისა და შრომის მინიმალური წილი, რომლის გარეშეც საერთო ჟანგდება.

ნამდვილი დილემა

ეს ტრილემაა: სამი თვისება, რომელთაგან ერთდროულად მაქსიმუმ ორია მიღწევადი.

ნებისმიერი რეალური სისტემა ერთს ორისთვის სწირავს. ეს, დიდი ალბათობით, პრობლემის სტრუქტურული თვისებაა, და არა საინჟინრო ნაკლი.

რა უცდიათ და როგორ ტყდება

• ცენტრალიზებული ბიომეტრიული რეესტრი. უნიკალურობა შესანიშნავად წყდება. მაგრამ ეს ზუსტად root-ია: გამორიცხვის ერთადერთი წერტილი (გამორთე ჩანაწერი და ადამიანი სამოქალაქო გვამად იქცევა), თვალთვალის ერთადერთი წერტილი, გარდაუვალი function creep.
• Web-of-trust (თავდებობა). დეცენტრალიზებული, კონფიდენციალური. მაგრამ Sybil-გამძლეობა მასშტაბზე სუსტდება და სოციალური გრაფის უთანასწორობას იმეორებს: კარგად დაკავშირებული ვერიფიცირდება; იზოლირებული არავინ რჩება.
• Proof-of-personhood ბიომეტრიით. უნიკალურობა მასშტაბზე წყდება. მაგრამ: პლანეტარული მასშტაბის ბიომეტრიული honeypot; ნდობა აპარატურის მიმართ; მოწყვლადობა იძულების წინაშე; შეუქცევადობა (ფერადგარსს ხელახლა ვერ გამოსცემ); და ამ ყველაფრის უკან - კომპანია. მომუშავე გლობალური ბიომეტრიული დედუპლიკაცია თავისთავად უკვე მზა თვალთვალის ინფრასტრუქტურაა.
• სახელმწიფო დოკუმენტი selective disclosure-ის შეფუთვაში. ის აუმჯობესებს კონფიდენციალობას, თუმცა გამომცემ სახელმწიფოს ტოვებს ნდობის ფესვად და მემკვიდრეობით იღებს მოქალაქეობის ლატარიას.

ყველაზე ნაკლებად ცუდი ვარიანტი

საკვანძო სვლაა, გავხსნათ ის, რაც სიტყვა "იდენტობამ" ერთ გუნდად შეადუღა: ავთენტიფიკაცია (იგივე სუბიექტი სესიათა შორის), უნიკალურობა (მხოლოდ ერთი სუბიექტი) და ატრიბუტები (18-ზე მეტი / ამის წევრი / X უფლების მფლობელი). პასპორტის სისტემების მთავარი დანაშაული ისაა, რომ სამივეს ერთი იდენტიფიკატორით ატარებს.

• უნიკალურობის შემმოწმებელი არასოდეს უნდა გახდეს აქტივობის დამკვირვებელი. "ვინაა უნიკალური"-სა და "რა გააკეთა ადამიანმა"-ს შორის დგას კრიპტოგრაფიული კედელი: zero-knowledge proof-ები და nullifier-ები. გამომცემი გასცემს მტკიცებულებას და ივიწყებს; არავინ ინახავს დოსიეს; მტკიცებულება ადამიანთან რჩება.
• გამომცემთა სიმრავლე მონოპოლიის ნაცვლად. ბევრი დამოუკიდებელი; საკმარისია k n-იდან. არცერთი არაა root, არცერთი არაა გამორიცხვის ერთადერთი წერტილი.
• გაუქმებადობა ნედლი ბიომეტრიის, როგორც გასაღების, ნაცვლად. პირველადი გასაღები ხელახლა გამოსაცემი credential-ია. ბიომეტრია ზუსტად ხელახლა გამოცემაზე ჩავარდება, ამიტომ ის ვერ იქნება ფესვი.
• Nullifier-ები კონტექსტის მიხედვით. უნიკალურობის დამტკიცება "ამ არჩევნებში" ისე, რომ არ დაუკავშირდეს უნიკალურობას "იმ ფორუმზე".

ნამდვილი დილემა

ორი შეჭიდებული კითხვა: როგორ განაწილდეს სიმწირე (მიწა, ენერგია, მატერია, ყურადღება) და ვინ აფინანსებს გამოუსვლელ ბირთვს. ორივეს ზემოთ ეკიდება ორი მარცხის კონფლიქტი:

ყველაზე ნაკლებად ცუდი ვარიანტი

1. დაცული იატაკი. გარანტირებული მინიმუმი, რომლის ქვემოთაც ადამიანი არ ვარდება: საკვები, ენერგია, გამოთვლასა და ინფორმაციაზე წვდომა, საბაზისო ჯანმრთელობა. დასაბუთება არა სიბრალული, არამედ თავისუფლებაა: ბაზარზე თავისუფლად მოლაპარაკება მხოლოდ მაშინ შეიძლება, თუ ცუდი გარიგებიდან წასასვლელი ადგილი გაქვს. იატაკი აძლევს ძალას, ადგე და წახვიდე; ის მის ზემოთ არსებულ ბაზარს სამართლიანს ხდის.
2. საერთო იზომება და მისი ფასი იხდება. მეტოქეობითი საერთო (ატმოსფეროს შთანთქმის ტევადობა, ორბიტა, სპექტრი, წყალი, ყურადღება) არც უფასოა და არც პრივატიზებული - წვდომა ფასდება და იზომება. საერთო სუბსტრატის ამოწურვიდან შემოსავალი აფინანსებს იატაკსა და ბირთვს. ეს რენტაა საერთოზე (ჰენრი ჯორჯის სულისკვეთებით), და არა გადასახადი წარმოებაზე: იხდი არა იმაში, რაც შექმენი, არამედ იმაში, რაც ყველასგან წაიღე.
3. ჭერი კონცენტრაციაზე - უსაფრთხოების ფუნქცია, არა შური. რესურსის უკიდურესი კონცენტრაცია უდრის ხელისუფლების კონცენტრაციას, უდრის მომავალ root-ს, ხოლო უფესვობა მოდელის აქსიომებშია. დაგროვების შეზღუდვა ხელში ჩაგდების საწინააღმდეგოა. დასაბუთება მორალურზე ძლიერია: არა "სიმდიდრე უსამართლოა", არამედ "ზესიმდიდრე ადმინისტრატორის უფლებების უნებართვო მითვისებაა".

ნამდვილი დილემა

ყველაზე ნაკლებად ცუდი ვარიანტი

• პოლიტიკა როგორც ექსპერიმენტი. ეტაპობრივი გაშლა "ყველაფერი ერთბაშად"-ის ნაცვლად; A/B თანხმობის მომცემ მცირე პერიმეტრზე; გაზომვა წინასწარ გამოცხადებული მეტრიკებით; გაფართოება მხოლოდ თუ იმუშავა.
• მიდრეკილება შექცევადობისკენ. უპირატესობა ცვლილებებს, რომელთა უკან დაბრუნებაც შეიძლება. შეუქცევადებს ბევრად მაღალი ზღურბლი. sunset-დებულებები: წესები იწურება და ხელახლა უნდა დადასტურდეს. ნაგულისხმევია გაუქმება, არა დაგროვება; მკვდარი ინსტიტუტი ჩუმად იწურება, ინერციით არ ითრევა.
• ფორკი როგორც უსაფრთხოების სარქველი. წააგე განახლებაში? ომში ნუ წახვალ - გამოეყავი ღია წესებზე. პლურალიზმი, დროზე გამოყენებული.
• წესების შეცვლის ხელისუფლების იმ ხელისუფლებისგან გამიჯვნა, რომელიც მათგან იგებს. ვინც შესწორებას წერს, მისგან არ უნდა იკვებებოდეს. ცვლილება განიხილება საკუთარი მომავალი პოზიციის ნაწილობრივი უცოდინრობის ბურუსქვეშ.
• ვინ იცავს განმაახლებელს. განახლების მექანიზმი თავად კოდია, და ვისაც მისი შეცვლა შეუძლია, ის არის ნამდვილი root. ამიტომ მეტა-წესი ყველაზე ძნელად შესაცვლელია: მხოლოდ მდგრადი, დროში გაწელილი ზეუმრავლესობებით. დროის საკეტები: ბირთვის შეცვლა მოითხოვს რამდენიმე პერიოდზე შენარჩუნებულ მხარდაჭერას. სამშაბათის უმრავლესობა ბირთვს ხელს არ ახლებს.

ეს უფრო მნიშვნელოვანია, ვიდრე ცალკე აღებული ნებისმიერი მოდული. სამი მოდული დამოუკიდებელი ამოცანები კი არა, არამედ სახელურთა პულტია, სადაც ერთის ყოველი დაყენება მეორეს აფუჭებს. პატიოსანი მოდელი ვალდებულია, აჩვენოს ეს კონფლიქტები, და არ დამალოს.

აქ OS-ის მეტაფორა ბზარავს, და ეს ბზარი დოკუმენტში ყველაზე მნიშვნელოვანია. ოპერაციულ სისტემას ჰყავს მფლობელი - ის, ვისაც root უჭირავს, წყვეტს, რა არის კარგი მომხმარებლისთვის, და უკითხავად ახვევს განახლებებს. კაცობრიობას ასეთი მფლობელი არ უნდა ჰყავდეს.

ამოცანაში "დააპროექტე ახალი მსოფლიო წესრიგი" ყველაზე საშიშია ცდუნება, ერთი ბრძენი არქიტექტორით აიწყო ლამაზი, ერთიანი, რაციონალურად მოწყობილი სისტემა. სწორედ ამან დახოცა მილიონობით ისტორიის მანძილზე. საზოგადოება კოდი არ არის; ღირებულებებს კომპილატორი არა აქვთ; სამართლიანობის ერთეულ-ტესტი არ არსებობს; და ვინც აცხადებს, რომ იცის, როგორ უნდა იყოს, და ითხოვს ყველას გადაწერის უფლებას, უფრო საშიშია, ვიდრე ის ხარვეზი, რომლის გასწორებასაც შეუდგა.

ეს თავად დოკუმენტსაც ეხება. ის ერთი ხმითაა დაწერილი - და სწორედ ამიტომ მისი დასრულებულ სისტემად აღქმა არ შეიძლება. მისი დანიშნულებაა, გაიხსნას, გასაჩივრდეს და დაიფორკოს, და არა დაინსტალდეს.

მოდელი, რომელიც მტვრევის სცენარში არ გაუტარებიათ, მოდელი კი არა, დეკორაციაა. "Windows 12"-ის სამ მკაცრ სცენარში გატარება პატიოსნად აჩვენებს, სად ვარდება ის.

სცენარი 1. პანდემია

სწრაფი, სასიკვდილო პათოგენი. ბირთვს სჭირდება მყისიერი იძულება საერთო ღონისძიებისკენ, მაშინ როცა მთელი არქიტექტურა გასვლის უფლებისა და მინიმალური იძულების გარშემოა აგებული.

სცენარი 2. ომი ფიზიკურ რესურსზე

ორი ტერიტორიული ფენა ერთსა და იმავე მდინარეს / შელფს / დერეფანს ითხოვს. რესურსი მეტოქეობითია, ფორკვა შეუძლებელი.

სცენარი 3. ხელში ჩაგდება AI-ის მიერ

ჰიპერძლიერი AI ზის ბირთვში. ვინც ამ პროცესს აკონტროლებს, ის აკონტროლებს პლანეტის ყველაზე პრივილეგირებულ კოდს.

აქ არაფერია მთლიანად ახალი. თითქმის ყოველი ელემენტი ვიღაცას უკვე უცდია რეალურ ცხოვრებაში - და თითქმის ყოველი მცდელობა რაღაცაზე გატყდა. პატიოსანი მოდელი ვალდებულია, იცოდეს თავისი წინამორბედები და ძველი ახლადმოგონილად არ გაასაღოს. სიახლე, თუ არსებობს, მხოლოდ კონფიგურაციაშია. ყოველი ცოცხალი მცდელობა ერთი მოდულის სტრეს-ტესტია, უკვე ჩვენთვის ჩატარებული.

მოდელის ღირებულება მის პასუხებში კი არა, არამედ იმ კითხვების ხარისხშია, რომლებსაც ის კონკრეტულსა და შესამოწმებელს ხდის. წინა ნაწილების სუსტი ადგილები თავად დღის წესრიგია. კონკრეტული მიმართულებები, ღია ერთობლივი კვლევის, დაპროექტებისა და შემოწმებისთვის:

1. Sybil დიდი ძმის გარეშე. ადამიანის უნიკალურობის დამოწმება ისე, რომ არც ცენტრალური თვალთვალის რეესტრი აიგოს, არც გამომრიცხავი კარიბჭე. ჯერჯერობით, ტრილემა გადაწყვეტის გარეშე.
2. დამატებითი personhood, და არა წინაპირობა. რომ login-ის არარსებობამ ადამიანს არასოდეს წაართვას ძირითადი ღირსება. დაცვა მთავარი რისკისგან - ციფრულ არა-ადამიანთა ფენისგან.
3. გამოუსვლელი ბირთვის დაფინანსება ახალი ტირან-ამკრეფის გარეშე. რენტა საერთოზე ჰიპოთეზაა; ვინ კრებს მას ისე, რომ ხაზინა ახალ root-ად არ აქციოს, ღიაა.
4. ბირთვის სიჩქარე ხელში ჩაგდებისგან დაცვის წინააღმდეგ. ბირთვს კატასტროფაში სისწრაფე მიეცეს ისე, რომ საგანგებო რეჟიმის მანქანა არ აიგოს.
5. არბიტრი, უძლიერესზე ძლიერი და მაინც არა ტირანი. შესაძლოა, პასუხი ძალაში კი არ იყოს, არამედ ისეთ კონსტრუქციაში, სადაც წესრიგის დარღვევა ყველასთვის ერთდროულად წამგებიანია - მაგრამ ეს უნდა აიგოს და გამოიცადოს.
6. გაუგებრის აუდიტირებადობა. ბირთვში ჰიპერძლიერ AI-ზე ადამიანური კონტროლის შენარჩუნება, როცა მისი კოდის გაგება ადამიანურ გონებას არ ძალუძს. შესაძლოა, ყველაზე მნიშვნელოვანი.
7. იატაკი და გასვლა ერთდროულად. წასვლის უფლების შერიგება საერთოს სიმტკიცესთან, რომ განსხვავების თავისუფლებამ სოლიდარობა არ მოკლას.
8. მეტრიკები გუდჰარტის გარეშე. პოლიტიკის წარმატების გაზომვა ისე, რომ არ დაიჩაგროს გაუზომავი და არ დაიწყოს ზღურბლების გვერდის ავლის რბოლა.